Μέσα στο ρεπερτόριο της αττικής τραγωδίας βρισκουμε μερικούς τύπους ηρωων που επλασαν οι τραγικοι με ολοκληρη την καταγωγη και ολοκληρη την κληρονομια...
ΟΙ τυποι αυτοι ειναι οι νοητικες εποπτειες που σΤο δρομο της τεχνης στεκουνται συμβολα και συγκυριες του ολοκληρου ανθρωπου. Του πλασματος , δηλαδη, που τον κατευοδωνουν ολα τα προηγουμενα και το προυπαντουν ολα τα επομενα της φυσης του και της μοιρας του.....
Πρωτος ερχεται ο Ορεστης της Ορεστειας του Αισχυλου ειναι το φυτουργημα ή το αρχετυπο του τραγικου ανθρωπου. Αυτος ο πριγκιπας των Μυκηνων κατεχει τη θεση του σημαιοφορου στην ιερη πομπη των τραγικων ηρωων. Γιατι?
Επειδη πρεπει να σκοτωσει χωρις να σκοτωσει, η αναγκη του οριζει να ξεδιψασει χωρις να πιει νερο, χρειαζεται να ιδει τα ονειρα του αλλα να μην κοιμηθει, οφειλει να φτασει χωρις να πορευται....
Ο Ορεστης ενσαρκωνει το ατοπο του τοπου, το δενδρο που ταξιδευει. Ειναι η παραλογη λογικη στη συσταση, και το δυνατο αδυνατο στην εκλογη....
Εφηβος γερων, φλογα ψυχρη, μασημερι απο νυχτα, και καθημενος ορθιος, βρισκεται περα απο την ταραχη και περα απο την ησυχια.
Ετσι που η αναγκη τον βιαζει απο δω να σκοτωσει την μανα για να παρει το αιμα του πατερα, κι απο κει να ατιμασει τον πατερα γιατι δεν ημπορει να σκοτωσει την μανα, ο γιος της αντροφονας μοιχαλιδας και του σφαγμενου κερατα γεννηθηκε αλυτος κομπος. Ειναι γορδιος δεσμος που δεν θα λυθει παρα απο δικο του και απο μονος του....
Απο την μια βοα και κουφαινει τα αυτια του το ενεκδικιωτο αιμα του πατερα του. Απο την αλλη τρελαινουν τα ματια του οι ανταριασμενες Ερινυες της σφαγμενης μανας. Εχει μπροστα του τον ανεμορουφουλα και πισω την ανεμοζαλη....
Τους ορους της συνθηκης ο Αισχυλος τους οργανωνει τελεια. και διεταξε με σιδερενιο χερι τις λαβιδες του κλοιου.
- Προσεχε! φυλαξου απο τις λυσσασμενες σκυλες της μανας, τον απειλει η Κλαιτεμνηστρα.
- Σε αφηνω! αλλα ποιος θα με φυλαξει απο τα αγρια σκυλια του πατερα? της απολογιεται ο Ορεστης..
ΜΠροστα στην αναγκη να παρει αποφαση ο νεος και να περασει περα, ορθωνεται πυρκαγια και ποταμος και λιονταρι η αδυνατοτητα της εκλογης. Ο κιοτης πατροδιωκτος αντροκαλιεται τον τιμωρητικο μητροκτονο. Και αντιστροφα. Αυτο ειναι το τραγικο...
Ομως το τραγικο του τραγικου ειναι αλλο. Ειναι που ο ηρωας δεν εχει ευθυνη απεναντι στα τεκταινομενα. Γεννηθηκε πιασμενος στο δυχτι...
Γενηθηκε δηλαδη ετσι ακριβως., οπως γεννιεται και πεθαινει ο καθενας μας. ποιος μας ερωτησε την ωρα που μας φερνουν, αν θελουμε να μας φερουν στο φως? Ποιος μας ερωτησε την ωρα που μας παιρνουν, αν θελουμε να μας παρουν το φως? Γιατι μας δινουν το σκοτος? Γιατι μας σκοτωνουν?
ΟΛοι οι ηρωες της αττικης τραγωδιας καπου εχουν την ηθικη ευθυνη τους, και καπου την πληρωνουν. Μονον ο Ορεστης συμβαινει το τερατωδες και το ασυλληπτο να παθαινει τετοια παθηματα οντας ολοτελα καθαρος.
Η μονη του ευθυνη που εχει τουτο το σκευος του βασανισμου ειναι η υπαρκτικη. Οπως ο καθενας μας, δηλαδη, ειναι χρεωμενος με το οτι γεννηθηκε ανθρωπος...
Και το να γεννηθεις ανθρωπος συνοδευται με μια χρεωση που δεν την αποσβηνει κανενα βαφτισμα και καμια μαγγανεια. θα πληρωθει τοις μετρητοις. και στο ακεραιο.....
Δευτερος ακολουθει ο Προμηθεας..... συνεχιζεται...
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ¨"ΕΛΛΗΝΙΚΑ" ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ
δικαιοπολις πελασγος